Inhoud

Inleiding

Thermische energie kan worden gehaald uit uit afvalwater, kan er ook thermische energie worden gewonnen uit oppervlaktewater (TEO), afvalwater (TEA) en uit drinkwater (TED). Deze drie worden beschouwd als uiteenlopende vormen van aquathermie. De schaal kan daarbij erg verschillen. Bij de douche is al en warmte terugwinsysteem te installeren in de afvoer en een woonboot kan zo een warmtewisselaar in het water hangen om de ark te verwarmen. De temperatuur is meestal laag en een warmtepomp is vaak noodzakelijk. Hieronder is gebruik gemaakt van een artikel uit het vakblad voor warmtepompen en ander document waarnaar u kunt doorlinken voor meer informatie. Vaak gaat he heir om collectieve systemen waarbij nutsbedrijven zijn betrokken. Een speciale vorm is terugwinning bij rioolwaterzuiveringen waar ook gassen vrij komen bij vergisting.

Warmte uit douchewater

Met een douche-wtw gebruik je de warmte van het wegstromende douchewater om het koude douchewater alvast op te warmen. Daardoor verbruikt je cv-ketel minder gas. De warmtewisselaar komt in de afvoerpijp of in de goot van je inloopdouche. Om hem in te bouwen is een kleine verbouwing nodig.

Warmte uit eigen afvalwater

Een systeem dat verder gaat en alleen douchewater is dat van ‘De warmte’. De gemiddelde temperatuur van afvalwater is nog 27°C. Door dit water af te koelen naar 2°C kan er warmte aan onttrokken worden, warmte die weer in huis kan worden gebruikt. Uit al het afvalwater kan warmte worden teruggewonnen door de HeatCycle, dus niet alleen het water van de douche! Dit is wel compleet met buffertanks waardoor e er ruimt vraagt.

Slangen in oppervlaktewater

Het eenvoudigste is slangen leggen op de bodem of vijver. Kenza heeft monteert deze ook op en roestvrij frame. Nadeel is dat een vrij grote oppervlakte  nodig is en de woningen wel langs het water moeten liggen (of voor een woonark), omdat anders leidingen door openbare grond nodig is. Bij vaarwater moet je letten op beschadiging door boten. Een warmtepomp met oppervlaktewater als warmtebron is interessant als het water in eigendom is (Ynergy; bron afbeelding)

ThemoGenius (TEO)

Limnion Limo en ThermoGenius leveren warmtewisselaars in een behuizing. Die. die zorgt juist voor een beter resultaat ( Hans van Arnhem, van Indurio/ ThermoGenius in Vakbladwarmtepompen) Thermogenius is er in vier varianten met vermogens van 5,5 tot 14 kW. De kleinste warmtewisselaar heeft een hoogte van 60 centimeter. ‘Aan de bovenzijde houden we rekening met een ijslaag van 25 cm die in meest extreme geval kan ontstaan. Dan heb je 40 cm vrije waterkolom nodig, en ook nog 40 cm aan de onderzijde.”

Warmtewisselaars zijn te koppelen. Een ballastgewicht is zo berekend dat ThermoGenius niet gaat wandelen of wegzakt. De warmtewisselaar concurreren met diepteboringen. Onderhoud is niet nodig, tenzij het water sterk vervuild is. “Dan halen we ‘m naar boven om te reinigen.”

ThemoGenius (TEO)

MEFA- energieabsorptiepaneel heeft een zeer gelijkmatige doorstroming over het gehele oppervlak en bestaat volledig uit recyclebare kunststof. De temperatuur blijft zodoende geschikt voor het goed functioneren van de warmtepomp. Ze kunnen verschillend worden gebruikt zowel met als zonnecollectoren  PV-T systeem, bodembron en zoals op foto in het water (Bron: installatieprofs) .

Damwand (TEO)

Exegy heeft een kunststof warmtewisselaar voor stallen naar een damwandwisselaar. De langwerpige smalle warmtewisselaar bestaat uit tientallen kunststof leidingen. De leidingen (300 meter) zitten in een  u-vormige damwandprofielen. Alles kan vanaf de kade gemonteerd en aangesloten worden. De standaardversie heeft een lengte van 1,80 meter en een opbrengst van 5 tot 6 kW, maar unit zijn te koppelen. Dit bedrijf heeft ruime ervaring met warmtewisselaars.

Korte inleiding  riooltechniek

Voordeel van een warmtewisselaar vlak onder de douchebak is dat het water daar warm is (25 graden), maar dat het er het grootste deel van de dag koud is. In Nederland ligt zo’n 100.000 kilometer riool waar de tempratuur wat lager maar wel constanter is en er dus een groot deel van de dag warmte terug te winnen is.  Meestal wordt met het leggen van de leidingen de warmtewisselaar in de rioolbuis ingebouwd, maar in feit is het allemaal het principe van een warmtewisselaar dus die kan ook ergens anders worden geplaatst (uiteraard wel in de buurt van die leidingen). Het meest voor de han liggen is dit te doen als het rioolstelsel wordt vervangen of bij nieuwbouw wordt aangelegd. Doel van deze website is niet het geven van uitgebreide beschrijvingen over rioolsystemen, wat een specialistische bezigheid is. Hier wordt volstaan met verwijzingen naar andere websites en een paar voorbeelden.

Websites voor riooltechniek

Positionering Heiloo

De film hiernaast van geeft een goed overzicht van de mogelijkheden en problemen voor de stad Amsterdam en het project Ketelhuis WG is een goed voorbeeld van zo’n project in een stad en woningbouwcoöperatie de Key doet veel onderzoek (overigens is een rioolvariant in Goes gestopt; ijsbuffersysteem, variant op Solar Freezer gaat wel door).

Verschil met Heiloo is de bebouwingdichtheid en er wordt in de film verwezen naar systemen die goed aansluiten bestaande warmtenetten. Heiloo kenmerkt zicht door relatief veel particuliere woning bezit en lagere gebouwen. Dakoppervlak te opzicht van woonoppervlakken is dan relatief groot wat de potentie voor PVT vergroot. Warmte uit de zon is dan aantrekkelijk omdat ook temperaturen vaak hoger zijn overdag (zonnige vorstdag met stevige zon op dak geeft al warmte; water blijft dan onder ijs kouder). In beide gevallen is en warmtepomp nodig en opslag. Bij de particulier is dat vaak met een PCM toepassing of minder ingrijpende bodem oplossing.

Zoals de grafieken van RWS laten zien is de temperatuur van water constanter (ligt ook aan diepte , afstand  aan en afvoer en stroming als warmtepomp met delta T van 3 tot 6 graden Celsius terug levert), maar daar je toch niet zonder warmteopslag kunt lijkt het vaak aantrekkelijker om de hogere temperatuur van PVT te gebruiken en die ook met een hogere temperatuur op te slaan. Daarbij gaat deze meting om de luchttempratuur. Als de zon op de panelen schijnt zal de tempratuur op die panelen al snel hoger zijn. Hoeveel hoger ligt wat af van de ligging van de panelen. Van belang is dan wel dat de energieopslag zodanig is ingericht dat die hogere temperatuur efficiënt kan worden gebruikt.